Karbon ayak izi, bireylerin ve toplulukların çevresel etkisini ölçen bir kavramdır. Bu ölçüm, insanların günlük yaşamlarıyla ilişkili olarak atmosfere saldıkları sera gazlarının toplamını yansıtır. Enerji tüketimi, ulaşım ve üretim süreçleri gibi çeşitli etkenler, bu ayak izinin büyüklüğünü belirler. Karbon ayak izinin anlaşılması, iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir adım olarak öne çıkmaktadır.
Dünyadaki karbon ayak izi, insan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan sera gazlarının toplam miktarını ifade eder ve bu miktar genellikle karbondioksit (CO2) cinsinden hesaplanır.
Karbon ayak izi iki ana kategoriye ayrılır:
Dünya genelindeki karbon ayak izinin yaklaşık 37 milyar ton olduğu kabul edilmektedir. Bu miktarın büyük bir kısmı petrol ve doğalgaz şirketleri tarafından üretilmektedir.
- Birincil (doğrudan) karbon ayak izi: Ulaşım araçları ve evlerdeki enerji tüketimi gibi doğrudan karbon salımını içerir.
- İkincil (dolaylı) karbon ayak izi: Ürünlerin üretiminden nakliyesine ve kullanım ömrünün sonuna kadar olan süreçte açığa çıkan sera gazlarını kapsar.